Fabryka materiałów wybuchowych D.S.C. Zasieki/Brożek

MIEJSCE HISTORYCZNE

HISTORIA

Fabryka materiałów wybuchowych w Brożku należała do Deutsche Sprengchemie GmbH w skrócie DSC, berlińskiej firmy podporządkowanej zakładom zbrojeniowym pracującym pod kontrolą Westfalisch AG w skrócie WASAG. DSC posiadała 9 obiektów produkcyjnych: Klietz (Bismarck), Moschwig (Buche), Torgelow (See), Geretsrried (Tal), Oderberg (Damm), Kraiburg (Fichte), Forst Scheuno (Wald), Dreetz (Aue), Dannenwalde (Eiche).
Niemiecka fabryka materiałów wybuchowych obejmowała dwa identyczne zakłady, które zostały wybudowane w okresie maj 1939 – luty 1942. Produkcja w zakładzie pierwszym została uruchomiona w 1941r. zaś w zakładzie drugim w 1942r. Fabryka zajmowała obszar położony pomiędzy Nysą Łużycką a linią kolejową Forst – Tuplice, na południe od przedwojennej prawobrzeżnej części miasta Forst - Berge w rejonie
dzisiejszej wsi Zasieki. Zaletą lokalizacji fabryki było sąsiedztwo z węzłem kolejowym Forst oraz z główną trasą Codbus - Forst - Sorau - Breslau.
Sama fabryka zajmowała powierzchnię 336 ha, powierzchnia zabudowana wynosiła 30 ha. Podstawowym produktem fabryki był proch srzelecki typ 95. Początkowo planowana zdolność produkcyjna wynosiła 1000 ton prochu miesięcznie, pod koniec wojny wzrosła do 1600 ton. W celu transportu materiałów wykonano ok. 70 km. dróg o nawierzchni betonowej, o szerokości do 6 m na odcinkach głównych. Funkcjonował również transport kolejowy na torowiskach wąsko torowych i szeroko torowych o łącznej długości 36 km.
 Liczba zatrudnionych w początkowych założeniach to ok 2400 osób , liczba pracowników pod koniec wojny nie jest znana. Robotnikami byli pracownicy przymusowi oraz jeńcy wojenni z Włoch, Belgi, Polski, Związku radzieckiego i innych okupowanych krajów. 

Losy powojenne

Po wyzwoleniu pozostała część wyposażenia stała się łupem zwycięzców. W 1946 r. zdemontowane urządzenia - przez wydzielone ekipy wojskowe i kolejarskie - zostały przewiezione m. in. do zakładów: Brzeg Dolny, Boruta Zgierz, Blachownia Kędzierzyn, a także do Poznania, Warszawy, Lublina i Zamościa.
Po zakończeniu wojny najpierw Rosjanie, a potem oddziały Wojska Polskiego przystąpiły do demontażu pozostałych urządzeń i rozbiórki wchodzących w skład kompleksu fabryki budynków. Zarządzeniem
Dyrektora Naczelnego Centralnego Zarządu Przemysłu Chemicznego z dnia 28.01.1947 r. utworzono Centralne Biuro Zaopatrzenia Materiałowego Przemysłu Chemicznego, przekształcone następnie w Centralę Zaopatrzenia Przemysłu Chemicznego. Ramy działania Centrali Przedsiębiorstwa Państwowego zgodnie z przepisami dekretu z 3.01.1947 r. o tworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 8, poz. 421) zostały ustalone zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu ( L.dz. DOIDO 140 z 07.05.1947 r.). Centrala stała się instytucją nadrzędną w stosunku do wszystkich jednostek zaopatrzeniowych zjednoczeń podległych CZPCH w Gliwicach. Z dniem 01.01.1948 r. Centrala Zaopatrzenia Przemysłu chemicznego stała się samodzielnym przedsiębiorstwem wyodrębnionym. Na mocy zarządzenia CZPCH z 13.12.1949 r. Centrala przyjęła od Naodżańskich Zakładów Przemysłu Organicznego Zakład Demontażu Krzystkowice-Barść.
Pewien dokument, zwany "Sprawozdaniem" i sporządzony 28 czerwca 1953 r. w czterech egzemplarzach, z których jeden przechowywany jest w Centralnym Archiwum Wojskowym w Warszawie, wspomina o tzw. (...)Zakłady Demontażu Barść i podlegały Ministerstwu Przemysłu Chemicznego. I na zlecenie tego
właśnie resortu 16. Batalion Saperów Wojska Polskiego skierowano w okolice Zasiek oraz do innego gigantycznego kombinatu chemicznego,koło Nowogrodu Bobrzańskiego nad Bobrem. 
Kreator stron internetowych - strona bez programowania